سایت تخصصی آموزش زیست شناسی

چرخه زندگي زيگوميست ها

drkomshi — Mon, 16 Apr 2012 00:07:00 GMT

توليدمثل غيرجنسي

توليدمثل غيرجنسي در زيگوميست ها بسيار شايع تر از توليدمثل جنسي است. طي توليدمثل غيرجنسي، هاگهاي هاپلوئيد در اسپورانژيوم توليد مي شوند.

هاگ ها بعد از بالغ شدن رها و با رويش خود، رشد ميسليوم جديدي را آغاز مي کنند.

تولیدمثل جنسی

1- در توليدمثل جنسي دو نخينه از دو نوع آميزشي مختلف از دو کپک (+ و -) به سوي يکديگر رشد مي کنند و دو اتاقک را مي سازند که هر کدام محتوي چندين هسته ي هاپلوئيد است.

2- هسته هاي هاپلوئيد ادغام مي شوند و هسته هاي ديپلوئيد پديد مي آورند. سلول حاصل، که محتوي چندين زيگوت است، به زيگوسپورانژ تبديل مي شود.

3- هرگاه شرايط محيط مساعد بود، زيگوت هاي موجود در زيگوسپورانژ تقسيم ميوز انجام مي دهند و مي رويند.

4- هاگ هاي هاپلوئيد که درون اسپورانژ توليد شده اند، توسط جريان هوا منتشر مي شوند.

پيکر همه ي قارچ ها به جز مخمرها، از رشته هاي باريکي به نام نخينه تشکيل شده است.

وقتي نخينه رشد مي کند، منشعب مي شود و توده اي درهم پيچيده و گره خورده مي سازد که ميسليوم نام دارد.

معمولاً نخينه در زيگوميست ها ديواره ي عرضي ندارند و سيتوپلاسم آن ها آزادانه در سراسر نخينه جريان دارد.

کپک سياه نان (ريزوپوس استولونيفر) و ساير زيگوميست ها، در خاک زندگي مي کنند و از مواد جانوري و گياهي در حال نجزيه، تغذيه مي کنند.

ميسليوم هايي که روي سطح نان رشد مي کنند، استولون نام دارند.

نخينه هايي که توسط آن قارچ درون نان نفوذ مي کند، ريزوئيد ناميده مي شود.

تست: در چرخه‌ي زندگي بازيديوميست‌ها (به شيوه‌ي جنسي) كدام عبارت نادرست است؟

(سراسري- 85)

1) فرد پرسلولي، هاپلوييد است.

2) با رشد و نمو زيگوت، نخينه تشكيل مي‌شود.

3) زيگوت تنها سلول ديپلوئيد است.

4) با تقسيم ميتوز، گامت توليد مي‌شود.

پاسخ: با توجه به اين نكته كه همه‌ي قارچ‌ها، از جمله بازيديوميست‌ها، چرخه‌ي زندگي هاپلوئيدي دارند، گزينه‌ها را بررسي مي‌كنيم:

گزينه‌ي 1: صحيح است. در چرخه‌ي زندگي هاپلوييدي، فرد پرسلولي هاپلوئيد است.

گزينه‌ي 2: نادرست است. در چرخه‌ي زندگي هاپلوييدي، زيگوت تنها سلول ديپلوييد است و پس از تشكيل، ميوز انجام مي‌دهد. در بازيديوميست‌ها هم زيگوت، ميوز انجام مي‌دهد و چهار هاگ ايجاد مي‌كند و نخينه‌ها از رشد هاگ‌ها حاصل مي‌شوند.

گزينه‌ي 3: صحيح است. توضيح داده شد.

گزينه‌ي 4: صحيح است. توليد گامت در چرخه‌ي زندگي هاپلوييدي به وسيله‌ي ميتوز صورت مي‌گيرد.

گزينه «2» جواب است.

عوامل موثر در حركت خون در رگ ها

drkomshi — Sat, 14 Apr 2012 01:01:00 GMT

جانوران نشخوار كننده

drkomshi — Sun, 08 Apr 2012 00:22:05 GMT

اين جانوران معده ی چهار قسمتی (سیرابی + نگاری + هزارلا + شیردان) دارند.

سیرابی و نگاری: محل باکتری های تجزیه کننده ی سلولز

هزارلا: محل آب گیری

شیردان: حاوی آنزیم های گوارشی

در نشخواركنندگان غذا سه بار از مري عبور مي‌كند:

1- هنگام بلع

2- هنگام بازگشت از سيرابي و نگاري به دهان

3- هنگام بلع مجدد

بيماري هاي چشم انسان (علت، علامت، درمان)

drkomshi — Fri, 06 Apr 2012 23:55:00 GMT

در اين جدول بيماري هاي چشم انسان (علت، علامت، درمان) به صورت طبقه بندي براي سهولت در يادگيري آورده شده است.

چرخه سلول يوكاريوتي

drkomshi — Wed, 04 Apr 2012 20:11:00 GMT

چرخه ی سلولی، شامل مراحل اینترفاز، و تقسیم سلول است.

اینترفاز از 3 مرحله تشکیل شده است که عبارتند از:

الف) G₁ (نخستین مرحله ی رشد)

ب) S (سنتز)

ج) G₂ (دومین مرحله ی رشد)

تقسیم سلولی شامل دو مرحله است: میتوز و سیتوکینز

چرخه ی سلولی از پایان یک تقسیم شروع می شود و تا پایان تقسیم بندی ادامه می یابد.

90% زندگی سلول در مرحله ی اینترفاز می گذرد. سلول فقط هنگامی به دو مرحله طی میتوز و سیتوکینز وارد می شود که بنا باشد تقسیم شود.

در مرحله ی G₁ سلول رشد می کند و بزرگ می شود. در انتهای این مرحله نقطه ی وارسی وجود دارد.

در مرحله ی S همانندسازی DNA رخ می دهد. دو کروماتیدی شدن کروموزوم ها در این مرحله رخ می دهد.

فرآیند ویرایش در این مرحله رخ می دهد.

فعالیت DNA پلی مراز و هلیکاز در هسته در این مرحله رخ می دهد.

در مرحله ی G₂ همانندسازی میتوکندری، کلروپلاست، سانتریول و دیگر اندامک ها صورت می گیرد.

ذقت كنيد فعالیت DNA پلی مراز و هلیکاز در سيتوپلاسم در این مرحله رخ می دهد.

نكات مرحله تقسيم سلول را بعداً مفصل مرور ميكنيم.

در سیتوکینز سیتوپلاسم سلول تقسیم می شود.

شكل ساختار و لايه هاي قلب

drkomshi — Mon, 02 Apr 2012 20:22:00 GMT

1- بزرگ سياهرگ زبرين

2- دريچه سيني آئورتي

3- دريچه سيني ششي

4- دهليز راست

5- دريچه سه لختي

6- بزرگ سياهرگ زيرين

7- بطن راست

8- بطن چپ

9- دريچه دو لختي (ميترال)

10- دهليز چپ

11- سياهرگ هاي ششي

12- سرخرگ ششي

13- آئورت

دیواره ی بطن چپ و دیواره ی بین دو بطن، قطورتر از دیواره ی بطن راست است.

گنجایش بطن ها، بیش تر از دهلیزها است.

از قوس آئورت، سه سرخرگ منشعب می شوند.

از بطن راست، یک سرخرگ قطور خارج شده سپس به دو سرخرگ ششی تقسیم می شود.

دو سیاهرگ ششی به صورت مستقل وارد دهلیز چپ می شوند. به همین دلیل، دهلیز چپ دو منفذ دارد.

دو سیاهرگ بزرگ زبرین و زیرین مستقلاً وارد دهلیز راست می شوند. به همین دلیل، دهلیز راست دو منفذ بزرگ دارد.

در ابتدای سرخرگ آئورت و سرخرگ ششی، دریچه ی سینی شکل وجود دارد.

بین دهلیز راست و بطن راست، دریچه ی سه لختی وجود دارد.

بین دهلیز چپ و بطن چپ، دریچه ی دو لختی (میترال) وجود دارد.

دریچه های دو لختی و سه لختی، بافت ماهیچه ای ندارند. این دریچه ها توسط رشته هایی به برجستگی های ماهیچه ای دیواره ی داخلی قلب متصل اند.

سرخرگ آئورت و سیاهرگ های ششی، خون روشن دارند.

بزرگ سیاهرگ زبرین، بزرگ سیاهرگ زیرین و سرخرگ ششی، خون تیره دارند.

دیواره ی قلب انسان از خارج به داخل شامل سه لایه است:

لایه ی خارجی، پریکارد نام دارد و از بافت پیوندی است که به آن، آبشامه ی قلب نیز می گویند.

لایه ی میانی، میوکارد نام دارد. قطور، عضلانی و قابل انقباض است.

لایه ی داخلی، آندوکارد نام دارد و از بافت پوششی است که سطح درونی حفرات قلب (دهلیزها و بطن ها) را می پوشاند.

میوکارد، قطورترین لایه ی قلب است.

لایه ی میوکارد قلب، علاوه بر ماهیچه ی معمولی قلب، بافت گرهی (هادی) نیز دارد که نوعی بافت ماهیچه ای تمایز یافته است.

نكات تصويري ساختار و عملكرد تيلاكوئيد

drkomshi — Sun, 01 Apr 2012 12:08:00 GMT

تيلاكوئيد

1- فضای خارجی تیلاکوئید، همان استروما یا بستره می باشد.

2- در این شکل قسمت سبز رنگ در غشای تیلاکوئید، فتوسیستم می باشد و دارای رنگیزه ها و تعدادی پروتئین است.

3- در یک تیلاکوئید دو فتوسیستم I و II وجود دارد که هر دو نور را جذب می کنند.

4- آنزیم تجزیه‌کننده ی آب به سطح درونی غشای تیلاکوئید و فتوسیستم II متصل است.

5- هنگام عبور الکترون های خارج شده ی فتوسیستم I ، از زنجیره ی انتقال الکترون ⁺NADP و ⁺H با هم ترکیب می شوند و NADPH تولید می شود.

6- آب در فضای تیلاکوئید تجزیه می شود و اکسیژن و یون هیدروژن آزاد می کند و الکترون ها نیز جذب فتوسیستم II می‌شوند (احياي كلروفيل a فتوسيستم IIر)

7- دو عامل سبب می شود که تراکم ⁺H در فضای تیلاکوئید بیش تر از فضای خارج تیلاکوئید (استروما) می شود:

الف) تجزیه ی آب در فضای تیلاکوئید و آزاد شدن ⁺H و O₂

ب) فعالیت پمپ غشای که با مصرف انرژی آزاد شده هنگام عبور الکترون در زنجیره ی انتقال الکترون، از استروما را برخلاف شیب غلظت (انتقال فعال) یون هیدروژن به فضای تیلاکوئید تلمبه می کند.

8- پروتئین هایی كه در غشای تیلاکوئید کانال یون هیدروژن هستند، هنگام انتقال یون هیدروژن در جهت شیب غلظت (انتشارتسهیل شده) از فضای تیلاکوئید به استروما به ADP گروه فسفات می افزایند و ATP تولید می کنند. زیرا خاصیت آنزیمی نیز دارند.

شارش انرژي در جانداران - تنفس سلولي- بخش سوم

drkomshi — Sat, 31 Mar 2012 22:00:00 GMT

تخمير

در صورت نبود اكسيژن زنجيره‌ي انتقال الكترون كارآمد نيست. دراين موقع الكترون‌هاي NADH به جاي اکسیژن به تركيبات آلي (مانند پيرووات) منتقل مي‌شوند و ⁺NAD بازسازي مي‌شود تا گليكوليز تداوم داشته باشد و مقدار اندكي ATP توليد شود.

بازسازي ⁺NAD با استفاده از يك پذيرنده‌ي آلي هيدروژن، تخمير نام دارد. تخمير تجزيه‌ي گلوكز در عدم حضور اكسيژن است.

1- تخمير لاكتيك اسيد

اين تخمير در بعضي باكتري‌ها و قارچ‌ها انجام مي‌شود و براي توليد ماست و انواعي از پنيرها از آن استفاده مي‌شود.

سلول‌هاي ماهيچه‌اي انسان هم در صورت نبود اكسيژن، اين نوع تخمير را انجام مي‌دهند.

در اين روش، الكترون‌هاي NADH به پيرووات سه كربني منتقل مي‌شوند و لاكتات (كه آن هم سه كربني است) را توليد مي‌كنند. به اين ترتيب ⁺NAD بازسازي مي‌شود.

2- تخمير الكلي

اين تخمير در مخمرها ديده مي‌شود كه در نانوايي كاربرد دارند و باعث ورآمدن خمير مي‌شوند.
در اين روش، ابتدا پيرووات به يك تركيب دو كربني تبديل مي‌شود (و يك مولكول آزاد مي‌شود) و الكترون‌هاي NADH، به اين ترتيب دو كربني اضافه شده، آن را به اتانول تبديل مي‌كنند. پس ⁺NAD بازسازي مي‌شود و گليكوليز تداوم مي‌يابد.

4- در مسير آزادسازي انرژي از گلوكز، در صورت فقدان آخرين پذيرنده‌ي الكترون در زنجيره‌ي انتقال، كدام فرايند متوقف نمي‌شود؟ (سراسري ـ 84)

1) بازسازي به طريق هوازي

2) توليد FADH₂

3) تشكيل استيل كوآنزيم

4) تبديل گلوكز به پيرووات

پاسخ: آخرين پذيرنده‌ي الكترون در تنفس هوازي اكسيژن است، تبديل گلوكز به پيرووات در فرايند گليكوليز كه نياز به اكسيژن ندارد انجام مي‌گيرد.

گزينه «4» جواب است.

5- در تخمیر الکلی برای تولید اتانول، الکترون‌های یک مولکول ....... منتقل می شود.

(سراسري - 86)

1) پیرووات به ⁺NAD

2)بNADH به ترکیب سه کربنی

3) NADH به ترکیب دو کربنی

4) پیرووات به استیل کوآنزیم A

پاسخ : تخمیر الکلی فرایندی دو مرحله‌ای می‌باشد:

a) پیرووات با آزادشدن به‌ترکیبی دوکربنی تبدیل‌می‌شود.

b ) الکترون‌های یک مولکول NADH به این ترکیب دو کربنی منتقل و اتانول تولید می‌شود.

گزينه «3» جواب است.

شارش انرژي در جانداران - تنفس سلولي- بخش دوم

drkomshi — Fri, 30 Mar 2012 14:26:00 GMT

چرخه‌ي كربس

چرخه کربس در ماتریکس میتوکندری انجام می شود.

گام 1: استيل كوآنزيم A با تركيبي 4 كربني به نام اگزالواستات تركيب مي‌شود و اسيدسيتريك 6 كربني تشكيل مي شود. كوآنزيم A نيز جدا مي‌شود.

گام 2: تركيب 6 كربني به تركيب 5 كربني تبديل مي‌شود. 1 مولكول NADH و 1 مولكول دی اکسید کربن آزاد مي‌شود .

گام 3: تركيب 5 كربني به تركيب 4 كربني تبديل شده، 1 مولكول دی اکسید کربن ، 1 مولكول NADH و 1 مولكول ATP توليد مي شود.

گام 4: تركيب 4 كربني به تركيب 4 كربني ديگري تبديل مي‌شود. در اين واكنش 1 مولكول FADH₂ توليد مي‌شود.

گام 5: تركيب 4 كربني ثانويه به تركيب 4 كربني آغازگر (اگزالواستات) تبديل مي شود و 1 مولكول NADH نيز توليد مي‌شود.

در هر بار چرخه‌ي كربس 3 مولكول NADH، 1 مولكول ATP و 1 مولكول FADH₂ توليد مي‌شود.

زنجيره‌ي انتقال الكترون

در اين مرحله از مولكول‌هاي NADH و FADH₂ توليد شده در مراحل قبلي تنفس سلولي، براي توليد ATP استفاده مي‌شود.

زنجيره‌ي انتقال الكترون ميتوكندري، در غشاي داخلي آن قرار دارد.

در پروكاريوت‌ها، محل زنجيره‌ي انتقال الكترون، غشاي سلولي است.

اين زنجيره‌، از تعدادي پروتئین غشايي تشكيل شده كه به صورت پمپ عمل مي‌كنند. الكترون‌هاي NADH و FADH₂ ، با عبور از اين پمپ‌ها، باعث رانده شدن يون‌هاي ⁺H به فضاي بين دو غشا مي‌شود (انتقال فعال).

در نتيجه به تدريج غلظت ⁺H در اين فضا زياد مي‌شود و شيب غلظتي در جهت ورود يون‌هاي به فضاي بين داخلي ميتوكندري (ماتريكس) ايجاد مي‌شود.

اين يون‌ها از طريق يك پروتئين كانالي به درون ماتريكس وارد مي‌شوند (انتشار تسهیل شده) و اين پروتئين، در حين عبور ، به ADP، فسفات اضافه مي‌كند و ATP مي‌سازد.

الكترون‌هاي مولكول‌هاي NADH و FADH₂ در نهايت همراه با يون‌هاي هيدروژن، به مولكول‌هاي اكسيژن مي‌پيوندند و مولكول‌هاي آب توليد مي‌كنند. اكسيژن پذيرنده‌ي نهايي الكترون است.

به ازاي هر NADH، سه مولكول ATP و به ازاي هر FADH₂ ، دو مولكول ATP در زنجيره‌ي انتقال الكترون ميتوكندري توليد مي‌شود.

در مجموع از هر مولكول گلوكز، 2 مولكول ATP و 2 مولكول NADH (معادل 6 مولكول ATP) درون سيتوپلاسم تشكيل مي شود. يعني در كل معادل 8 مولكول ATP مولكول پر انرژي درون سيتوپلاسم توليد مي‌شود.

از هر مولكول گلوكز، درون ميتوكندري، 2 مولكول NADH در مرحله‌ي تبديل دو پيرووات به استيل‌كوآنزيم A (معادل 6 مولكول ATP) و 6 مولكول NADH در چرخه‌ي كربس (معادل 18 مولكول ATP ) توليدمي‌شود.

يعني در كل معادل 24 مولكول ATP، مولكول NADH درون ميتوكندري توليد مي‌شود.

از هر مولكول گلوكز، 2 مولكول (معادل 4 مولكول ATP) تشكيل مي‌شود كه همه درون ميتوكندري و در چرخه‌ي كربس توليد مي‌شوند.

از هر مولكول گلوكز، 4 مولكول ATP در سطح پيش ماده توليد مي‌شود؛ دو تا در گليكوليز و دو تا در چرخه‌ي كربس.

از هر مولكول گلوكز، در مجموع 10 مولكول NADH (معادل 30 مولكول ATP) و 2 مولكول FADH₂ (معادل 4 مولكول ATP) و 4 مولكول ATP در سطح پيش ماده توليد مي‌شود.

يعني در مجموع حاصل يك تنفس معمولي كامل و سوختن كامل گلوكز، 38 مولكول ATP است كه 34 تا در زنجيره‌ي انتقال الكترون توليد مي‌شود.

ادامه در درسنامه بعد

شارش انرژي در جانداران - تنفس سلولي- بخش اول

drkomshi — Thu, 29 Mar 2012 01:58:00 GMT

تنفس سلولي در جانداران منجر به توليد ATP مي‌شود.

آدنوزين تري فسفات به دو طريق در سلول توليد مي‌شود:

1-در سطح پيش‌ماده: از انتقال يك گروه فسفات از مولكولي فسفات‌دار به مولكول ADP (بدون عمل زنجيره‌ي انتقال الكترون) ‌ATP توليد مي‌شود.

(ATP هاي توليد شده در گليكوليز و چرخه‌ي كربس به اين طريق ايجاد مي‌شوند).

2ـ زنجيره‌ي انتقال الكترون ميتوكندري ها: ATP با استفاده از فسفات معدني و انرژي حاصل از انتقال الكترون‌ها ساخته مي‌شود.

سوختن كامل گلوكز در دو مرحله صورت مي‌گيرد:

1- مرحله‌ي گليكوليز كه در سيتوسل سلول انجام مي‌شود و بي هوازي است به توليد پيرووات مي‌انجامد (مقدار اندكي ATP و NADH نيز توليد مي‌شود).

2- مرحله‌ي هوازي تنفس سلولي كه درون میتوكندري رخ مي‌دهد و طي آن در نهايت، مقدار بیشتری ATP توليد مي‌شود.

1- در مقايسه‌ي تنفس نوري و تنفس سلولي كدام عبارت صحيح است؟ (سراسري ـ 85)

1) هر دو فرآيند وابسته به نوراند.

2) ATP محصول مشترك هر دو فرآيند است.

3) هر دو فرآيند با فتوسنتز رابطه‌ي مستقيم دارند.

4) بخشي از هر دو فرآيند در ميتوكندري انجام مي‌شود.

پاسخ: محل انجام تنفس سلولي در يوكاريوت‌ها ميتوكندري است. مولكول 2 كربني حاصل از تنفس نوري از كلروپلاست خارج و با واكنش‌هايي كه بخشي از آن‌ها در ميتوكندري انجام مي‌شود از آن يك مولكول دي اكسيد كربن آزاد مي‌شود.
گزينه «4» جواب است.

گليكوليز

گام 1: 2 گروه فسفات از دو مولكول ATP به يك مولكول گلوكز منتقل مي‌شود (انرژي‌خواه).

گام 2: تركيب 6 كربني و دو فسفاتي حاصل به دو مولكول 3 كربني و يك فسفاتي شكسته مي‌شود.

گام 3: دو مولكول NADH توليد مي‌شود و به هر تركيب سه كربني يك گروه فسفات ديگر اضافه مي‌شود.

گام 4: هرمولكول 3 كربني و دو فسفاتي حاصل از گام 3، هر دو فسفات خود را به مولكول‌هاي ADP تحويل مي‌دهد و به پيرووات تبديل مي‌شود. در اين مرحله 4 مولكول ATP توليد مي‌شود(انرژي زا).

درگام 1 دو مولكول ATP معرفي مي‌شود و در پايان 4 مولكول ATP توليد مي‌شود. پس بازده خالص گليكوليز دو مولكول ATP است. همچنين 2 مولکول NADH و 2 مولكول پيرووات هم توليد مي‌شوند كه خود در مراحل بعدي مي‌توانند انرژي بيش‌تري آزاد كنند.

2- كدام مرحله، از واكنش گليكوليز بوده و انرژي زا است؟ (سراسري - 82)

1) تبديل گلوكز به تركيب شش كربنه

2) تبديل پيرووات به تركيب سه كربني

3) تبديل تركيب سه كربني به پيرووات

4) تبديل تركيب شش كربنه به دو تركيب سه كربنه

پاسخ: در تبديل تركيب 3 كربني دو فسفاته به پيرووات طي گليكوليز، مولكول‌هاي ATP توليد مي‌شود.
گزينه «3» جواب است.

تشكيل استيل كوآنزيم A

پيرووات حاصل از گليكوليز، در صورت وجود اكسيژن وارد ميتوكندري‌ها مي‌شود. در اين مرحله، داخل ميتوكندري، يك مولكول از پيرووات جدا مي‌شود و تركيبي دوكربني به نام بنيان استيل تشكيل مي‌شود. در اين مرحله، 1 مولكول NADH نيز توليد مي‌شود. سپس مولكولي به نام كوآنزيم A، به بنيان استيل منتقل مي‌‌شود و استيل كوآنزيم A تشكيل مي‌شود.

آنزيمي كه در تبديل پيرووات به استيل كوآنزيم A كمك مي‌كند، به ويتامين B1 (تيامين) نياز دارد.

3- در تنفس سلولي اولين مولكول CO2 طي تبديل . . . . . حاصل‌ مي‌شود.(سراسري – 87)

1) گلوكز به پيرووات

2) پيرووات به بنيان استيل

3) تركيب پنج كربني به چهاركربني

4) تركيب شش كربني به پنج كربني

پاسخ: در طي گليكوليز مولكول CO2 توليد نمي‌شود. پيرووات حاصل از گليكوليز در صورت وجود اكسيژن وارد ميتوكندي مي‌شود و طي واكنش زير اولين مولكول CO2 آزاد مي‌شود.:
گزينه «2» جواب است.

ادامه در درسنامه بعد